Biała Śmierć. Simo Häyhä poluje na Rosjan
25 marca 2022, 09:29Inwazja stalinowskiej Rosji na niewielką i słabą Finlandię miała być banalnie prostym przedsięwzięciem. Wręcz spacerkiem. Siła bojowa całej fińskiej armii nie przekraczała 300 000 żołnierzy gotowych do walki. Mieli do dyspozycji około 40 przestarzałych czołgów i około 100 samolotów. W listopadzie 1939 roku sowieccy generałowie rzucili przeciw nim niemal 450 000 żołnierzy, około 2500 czołgów i niemal 4000 samolotów
Hakowanie peceta komórką
29 lipca 2015, 10:04Izraelscy eksperci ds. bezpieczeństwa pokazali, w jaki sposób za pomocą tradycyjnego telefonu komórkowego (nie smartfonu) można dokonać ataku na komputer. Nie ma przy tym potrzeby wykorzystywania Wi-Fi, Bluetootha, USB czy połączenia kablowego.
Bakteria dżumy stała się w XIX wieku bardziej zjadliwa. Niedługo potem zabiła 15 milionów osób
9 sierpnia 2023, 11:10Dżuma trapi ludzkość od 5000 lat. W tym czasie wywołująca ją Yersinia pestis ulegała wielokrotnym zmianom, zyskując i tracąc geny. Około 1500 lat temu, niedługo przed jedną z największych pandemii – dżumą Justyniana – Y. pestis stała się bardziej niebezpieczna. Teraz dowiadujemy się, że ostatnio bakteria dodatkowo zyskała na zjadliwości. Pomiędzy wielkimi pandemiami średniowiecza, a pandemią, która w XIX i XX wieku zabiła około 15 milionów ludzi, Y. pestis została wzbogacona o nowy niebezpieczny element genetyczny.
Polska ma komary przenoszące malarię: czy mamy się czego obawiać? Eksperci w Światowy Dzień Malarii
25 kwietnia 2026, 06:38Choć malaria od dekad nie występuje w Polsce jako choroba endemiczna, najnowsze dane pokazują, że przestała być problemem odległym i egzotycznym. Coraz więcej podróżników z chorobami tropikalnymi trafia do polskich szpitali, a warunki środowiskowe – w tym obecność odpowiednich komarów i zmieniający się klimat – sprawiają, że Europa ponownie znajduje się w zasięgu malarii, a także innych chorób przenoszonych przez te owady. W Światowy Dzień Malarii eksperci podkreślają: dziś pytanie brzmi nie „czy”, ale „jak dobrze jesteśmy przygotowani”.
Spadek dzietności to uniwersalny wzorzec. Przyczyna jest prostsza, niż można by sądzić
24 lipca 2026, 12:17Demografowie od dawna opisują transformację demograficzną jako proces, w którym modernizacja najpierw obniża śmiertelność, a następnie płodność. Schemat ten, wywiedziony głównie z obserwacji krajów zachodnich, uchodził za uniwersalny, choć nigdy nie sprawdzono go w skali globalnej. Nowe badanie Kenjiego Itao z Uniwersytetu Tohoku, opublikowane w Evolutionary Human Sciences, wypełnia tę lukę i odsłania strukturę prostszą, niż można się było spodziewać.
W atmosferze egzoplanety po raz pierwszy odkryto hel
4 maja 2018, 10:27W atmosferze egzoplanety po raz pierwszy odkryto hel. Znaleziono go za pomocą Teleskopu Hubble'a w górnych warstwach atmosfery superNeptuna WASP-107b znajdującego się w odległości 200 lat świetlnych od Ziemi w Gwiazdozbiorze Panny
Skalista superziemia ma atmosferę z parą wodną i temperatury podobne do ziemskich
12 września 2019, 09:10W atmosferze planety krążącej wokół czerwonego karła odkryto parę wodną. K2-18 b to skalista superziemia znajdująca się w ekosferze swojej gwiazdy. Najprawdopodobniej panują na niej temperatury podobne do ziemskich, zatem woda może istnieć też na powierzchni planety, co czyni ją jednym najbardziej obiecujących celów przyszłych badań naukowych.
Webb znalazł sześć nietypowych obiektów. Czy to niezwykłe planety, które powstały jak gwiazdy?
27 sierpnia 2024, 11:55Zachodzące w przestrzeni kosmicznej procesy, w czasie których powstają gwiazdy, mogą prowadzić też do pojawienia się obiektów o masie nieco większej od Jowisza. Badacze korzystający z Teleskopu Webba odkryli w mgławicy NGC 1333 aż sześć takich niezwykłych obiektów o masie planety, ale niepowiązanych grawitacyjne z żadną gwiazdą. Powstały w procesie takim, jak powstają gwiazdy, czyli zapadnięcia się gazu i pyłu, ale ich masa odpowiada masie planet
Po raz pierwszy udało się zaobserwować atmosferę egzoplanety w trzech wymiarach
19 lutego 2025, 13:09Po raz pierwszy przeprowadzono trójwymiarowe obserwacje atmosfery planety pozasłonecznej. Dokonał tego międzynarodowy zespół złożony z naukowców ze Szwajcarii, Francji, Hiszpanii, Chile, Kanady, Szwecji, USA i Portugalii wykorzystując wszystkie cztery duże teleskopy tworzące Very Large Telescope (VLT) Europejskiego Obserwatorium Południowego. Celem badań był ultragorący jowisz WASP-121b, położony 900 lat świetlnych od Ziemi w Gwiazdozbiorze Rufy. Znajduje się tak blisko gwiazdy, że obiega ją w 30 godzin.
Czarna dziura w gęstym kokonie – niezwykły obiekt z wczesnego wszechświata
17 sierpnia 2026, 10:11Astronomowie z MIT, University of Hawai‘i, Uniwersytetu w Genewie, Instytutu Astronomii im. Maxa Plancka i innych ośrodków, korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), natrafili na obiekt, jakiego nigdy wcześniej nie obserwowano. To jaskrawoczerwona plamka widoczna we wczesnym wszechświecie, która powstała zaledwie około 660 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Rozmiarami przypomina ogromną gwiazdę wielkości naszego Układu Słonecznego, ale emituje sto miliardów razy więcej energii, niż jakakolwiek gwiazda mogłaby wyprodukować w procesie syntezy jądrowej.
